Rất nhiều designer “mất khách” vì một thói quen ngỡ là lịch sự nhưng thực ra là khá ‘bị động’ này

Bạn là một designer mới vào nghề, hoặc đã vào nghề hòm hòm nhưng vẫn gặp tình huống như thế này: 

Bạn đang rất vui vẻ vì cuối cùng cũng đã ra được “final ver” đẹp đúng chất sau bao ngày lăn lộn với brief mà khách giao, rồi chuẩn bị soạn một chiếc email đầy chuyên nghiệp để gửi cho khách hàng:

Anh/Chị thân mến,

Em gửi anh/chị phương án thiết kế như đã trao đổi…

………

File đính kèm.

Bấm gửi. Và… đợi phản hồi.

Rồi 1-2 tiếng trôi qua. Nửa ngày trôi qua, thậm chí là 1 ngày mà khách vẫn “im lặng” và bạn nghĩ “À, chắc là khách bận chưa reply thôi” 

Cho tới khi bạn thấy điện thoại báo: bạn có một email (tin nhắn) mới.

Bạn lật đật mở ra và “Em ơi chị/anh thấy chưa ổn/chưa được em ạ”

Và lúc đó, bạn mới bắt đầu lăn xăn lên để hỏi thêm thông tin, hỏi khách chưa hài lòng chỗ nào để điều chỉnh lại, hoặc làm thêm phương án khác bù lại. Cứ thế bạn mò mẫm trong “bóng tối” vì không biết chính xác khách đang từ chối điều gì, và đồng thời cũng không hiểu tại sao khách lại bác bỏ/muốn thay đổi 1 vài yếu tố mà bạn nghĩ là “đắt giá” của thiết kế đó. 

Bạn có đang làm việc với quy trình na ná như vậy hông? 

Nếu có, thì xin chúc mừng bạn vì bạn làm giống Admin của Yen Design (YD)  hồi trước đó mà hihi. Cứ phải chờ khách phản hồi trong mỏi mòn (cũng có người phản hồi liền), nhưng lúc nào nhận được cái cụm “chưa ổn/chưa được/thiếu thiếu/sao sao” là muốn gục ngã luôn.

Chính vì những trải nghiệm có phần “ngán ngẩm” ấy nên bài viết này YD quyết định chia sẻ lại cho mọi người một chút kinh nghiệm.

Quay trở lại với chuyện về cái email trước nhé.

Thực ra việc gửi email không có gì sai nếu bạn dùng từ ngữ lịch sự, nói đúng mục đích gửi, không sai lỗi chính tả và cũng không quên đính kèm file thiết kế. 

Cái sai ở đây là trong email bạn gửi đi chỉ giao file, mà không hề dẫn dắt quá trình ra quyết định của khách hàng.

Nghĩa là: bạn không “trình bày” về những gì bạn đã dụng tâm đưa vào thiết kế. 

Lúc này bạn “không cho” khách hàng có cơ hội được hiểu những gì bạn đang thiết kế, thì họ hoàn toàn có quyền từ chối hoặc muốn sửa thiết kế khác đi, theo cách họ nghĩ!

Cái lỗi này nhỏ không nhỏ, to cũng chẳng to nhưng lại có khả năng “phán quyết” thiết kế của bạn liệu có được sử dụng đúng cách và hiểu đúng giá trị hay không. 

Và đây là cách mà Yến đã làm để khắc phục, hạn chế tối đa việc để khách hàng hiểu sai hoặc chưa cảm đúng hoàn toàn về dụng ý, mục đích thiết kế của mình:

1 - Có cho mình một nguyên tắc thiết kế và quy chuẩn làm việc riêng:

Dù bạn có là người mới hay người cũ trong nghề cũng đều cần có hai điều này khi bắt tay phát triển sự nghiệp. Có được hai nguyên tắc đó thì bạn sẽ: Thuận mua thì vừa bán. Không lép vế, cũng không tự cao. 

Bạn hãy nhớ một điều rằng: Designer không phải người “vẽ theo yêu cầu”, và khách hàng cũng không phải người đi “xin” dịch vụ.

Ngay từ đầu, khi mới làm việc bạn cần thiết lập một thế làm việc rõ vai trò với nhau:

Bạn có chuyên môn - Khách hàng có nhu cầu và mong muốn riêng => Hai bên cùng chịu trách nhiệm cho quyết định cuối cùng. Ngoài ra còn có các nguyên tắc về deadline, thù lao,.. phù hợp với từng dự án và phong cách làm việc thống nhất giữa đôi bên. Bạn hãy lưu ý để khi làm hợp đồng thì hạn chế vấn đề rủi ro tối đa nhất. 

Hãy nhớ rằng: Khi designer thiết lập và dám giữ nguyên tắc, khách hàng sẽ tôn trọng. Và ngược lại, khi designer không có nguyên tắc hay quy trình nào, khách cũng rất khó tin tưởng lâu dài.

2 - Luôn chuẩn bị 2 phương án, nhưng không phải để “chiều” khách

Phương án 1: Là phương án mà bạn tin là phù hợp dựa trên các phân tích về brief cũng như các kinh nghiệm thiết kế, sự phù hợp ngành, thẩm mỹ và cá tính thương hiệu.

Ở phương án này, bạn cần trình bày rõ ràng để cho khách nắm được tinh thần/thông điệp mà bạn gửi qua thiết kế:

• Vì sao chọn hướng này

• Nó giải quyết vấn đề gì

• Thiết kế phù hợp với brand ở điểm nào

Phương án 2: bản thiết kế theo ý muốn/ý tưởng của khách

Khi làm nghề đù lâu bạn sẽ thấy những trường hợp khách hàng mà họ vừa thích phong cách luxury hiện đại, nhưng cũng rất ưng kiểu vintage cổ điển. Hay có người vừa thích sự tối giản cao cấp mà cũng thích những gam màu neon nổi trội,... và muốn phối hết vô trong 1 thiết kế 😬😬😬

Khi đó, bạn sẽ làm thế nào? 

Hơi mệt trong việc thuyết phục chỉ bằng tin nhắn hay lời nói đúng không? 

Cho nên, YD sẽ luôn chuẩn bị 2 phương án thiết kế như trên rồi sẽ gặp mặt hoặc gặp qua online và trình bày thiết kế đó lên máy tính. 

Phương án 2 làm ra không phải với mục đích đối phó, để cho khách thấy idea của họ “dở tệ” hay là thể hiện tinh thần “chịu thua” phòng hờ của designer. Mà phương án này lập ra để thực hiện các so sánh, làm rõ thiết kế cần thiết. 

Hai phương án được đặt cạnh nhau, phân tích dựa trên cùng một bộ tiêu chí như:

• Mức độ phù hợp ngành

• Khả năng ứng dụng lâu dài

• Tính nhất quán thương hiệu

• Cảm xúc mà brand muốn truyền tải

Việc thực hiện so sánh, đối chiếu và trình bày trực quan sẽ giúp tất cả mọi người có liên quan dự án hiểu thiết kế hơn - khi đó khách hàng sẽ tự có những quyết định của riêng họ.

Và cho dù họ quyết định chọn phương án nào thì cũng là quyết định được đưa ra sau khi đã nghe phân tích kỹ từ phía designer mà không phải bối rối, tự quyết trong khi chưa hiểu ý của người làm thiết kế ra sao. Đó là cách làm việc của một designer chuyên nghiệp, không phải người chỉ “làm cho xong”.

Cuối cùng, bài học mà Yen Design muốn nhắn nhủ với bạn qua đây, là:

• Designer hãy chủ động càng nhiều càng tốt trong công việc để bạn và cả khách bớt đi những bối rối, khác biệt không cần thiết và dẫn đến kết quả bị ảnh hưởng. 

• Để khách hàng có thể gật đầu với mọi thiết kế của mình: hãy trình bày đúng - đủ, chuyên nghiệp ngay từ các file được gửi trong email. 

Kỹ năng thiết kế có thể giúp bạn có khách hàng đầu tiên. Nhưng để khách hàng: Tin -> Quay lại vui vẻ -> Và giới thiệu bạn cho người khác thì bạn cần tư duy làm việc chuẩn chỉnh.

Đừng để sự bị động khiến bạn tự đẩy mình vào trạng thái… “thất nghiệp lúc nào không hay” nha!

_

𝐘𝐄𝐍 𝐃𝐄𝐒𝐈𝐆𝐍 & 𝐁𝐑𝐀𝐍𝐃 𝐒𝐓𝐘𝐋𝐄

𝐄. Yendesign.brandstyle@gmail.com

𝐖. Yendesign.art

𝐒. Brand Style      

Graphic Design